นิคม มูสิกะคามะ
โบราณคดี
รุ่นที่ 4

เกียรติประวัติและผลงาน

นายนิคม มูสิกะคามะ เป็นศิษย์เก่าโบราณคดีรุ่นที่ 4 ก่อนที่จะเข้ามาเรียนในคณะโบราณคดีนั้น ความตั้งใจเดิมอยากจะเรียนวิชากฎหมาย แต่โดยพื้นฐานของจิตใจนั้นสนใจด้านประวัติศาสตร์ เมื่อจบการศึกษาชั้นมัธยมต้นจากโรงเรียนปากพนังก็มุ่งเข้ากรุงเทพ ฯ เพื่อเรียนมัธยมปลายที่วัดราชาธิวาส เตรียมสอบเข้าคณะนิติศาสตร์ในระดับมหาวิทยาลัย เมื่อมาอยู่กรุงเทพ ได้มาเดินเล่นแถวสนามหลวงได้พบสิ่งงามมหัศจรรย์ติดตาประทับใจมาจนทุกวันนี้ คือ ราชรถที่อัญเชิญมาซ่อมสำหรับงานพระเมรุท้องสนามหลวง คือ งานพระบรมศพสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า วันต่อมาก็กลับไปเที่ยวใหม่ชมราชรถองค์อื่น ๆ ที่อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และยิ่งตื่นตาตื่นใจเข้าไปอีกเมื่อได้เห็นศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง พระโพธิพสัตว์อวโลกิเตศวร จากเมืองไชยา จากนั้นเริ่มไปพิพิธภัณฑ์ทุกวัน ความสนใจที่จะเรียนกฎหมายไม่เหลืออยู่เลย รู้แต่เพียงว่าอยากเรียนรู้เรื่องโบราณวัตถุเหล่านี้ และอยากเข้ามาทำงานที่สถานที่แห่งนี้

วันหนึ่งได้พบลุงแก่คนหนึ่ง นั่งอยู่ใต้ต้นมะม่วงก็เข้าไปถามว่าอยากทำงานที่นี่จะต้องเรียนจบจากที่ใด

ลุงผู้นั้นตอบว่าต้องจบโบราณคดี มีโรงเรียนเตรียมศิลปากรด้วย จึงไปสมัครสอบเข้าโรงเรียนเตรียมศิลปากร แผนกโบราณคดี และมีเพื่อร่วมรุ่น คือ อาจารย์คงเดช ประพัฒน์ทอง นายอาวุธ สุวรรณาศรัย และอาจารย์ปรีชา กาญจนาคม ซึ่งเมื่อมาสอบเข้าเป็นนักเรียนโบราณคดี คณะโบราณคดี ก็ได้มาเรียนด้วยกันอีก สำหรับลุงแก่นั้น ได้มาพบท่านอีกครั้งในฐานะ อาจารย์ผู้สอนที่คณะโบราณคดี ท่าน คือ หลวงบริบาลบุรีภัณฑ์

เมื่อจบการศึกษา ก็มาสอบบรรจุเป็นข้าราชการในกองโบราณคดี กรมศิลปากร สมความตั้งใจ ในตำแหน่งภัณฑารักษ์ที่พระนครศรีอยุธยา ต่อมาสอบชิงทุนจากองค์การยูเนสโก ไปศึกษาเรื่อง วิชาการดูแลพิพิธภัณฑ์และการดูแลวัฒนธรรม จากนั้นได้รับทุนไปอบรมด้านต่างๆ ที่สำคัญ เช่น ด้านการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมที่สถาบันสมิธโซเนียน ประเทศสหรัฐอเมริกา อบรมโบราณคดีใต้น้ำ ที่ประเทศเดนมาร์ก เป็นต้น

หลังจากนั้นได้นำองค์ความรู้ที่ได้ไปศึกษาและอบรม นำมาพัฒนางานโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์ ทำให้งานโบราณคดีพัฒนาไปอย่างมีระบบเป็นมาตรฐานสากล เช่น งานบูรณะเมืองเก่าสุโขทัย งานบูรณะโบราณสถานพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น ผลจากการทำงานอย่างไม่ท้อถอย ไม่เหน็ดเหนื่อย และมีความมุ่งมั่นให้งานสำเร็จสมความตั้งใจ ส่งผลให้อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก งานโบราณคดีใต้น้ำได้รับการพัฒนาขึ้นเป็นศูนย์โบราณคดีใต้น้ำ

ในปี พ.ศ. 2540 – 2542 ท่านได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมศิลปากร นี่คือชีวิตการทำงานของท่าน ที่ทำงานด้วยหัวใจที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรัก ความหวงแหน และห่วงใยในมรดกทางศิลปวัฒนธรรมอย่างไม่เสื่อมคลาย

จากเกียรติประวัติและผลงานข้างต้น นายนิคม มูสิกะคามะ สมควรแก่การยกย่องเชิดชูในฐานะศิษย์เก่าเกียรติยศ ของคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร เพื่อเป็นแบบอย่างที่ดีแก่อนุชนและบุคคลอื่นๆ สืบไป